४१६ वर्ष पुरानो नवःदेग मन्दिर भूकम्पले भत्काएको १० वर्षपछि पुनर्निर्माण हुँदै

काठमाडौं । शुक्रपथबाट वंघ (इन्द्र चोक) हुँदै भेडासिंहतर्फ लाग्दा पहिलो चोक (भेडासिंह चोक)मा पुनःनिर्माण भइरहेको मन्दिर नवःदेग (भवानी शंकर मन्दिर) हो । यो काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नम्बर २५ मा पर्छ । मन्दिर प्रताप मल्लका पालामा सन् १६७५ ताका निर्माण भएको अभिलेखमा उल्लेख छ । त्यस बेलाका शक्तिशाली महामन्त्री देवीदास चिकुटिले मन्दिर निर्माण गराएका थिए । यो मन्दिर त्यतिबेलाको अग्लो, कलात्मक र प्रभावशाली संरचना थियो ।

४ तहको पेटीमाथि निर्माण भएको मन्दिरको मुख्य द्वार पश्चिम फर्किएको छ । निर्माणका समयमा यो तले शैलीको थियो । वि. सं १९९० साल (सन् १९३४) को भूकम्पमा भत्किनु अघिसम्म पनि यो तीनतलाको तले शैलीकै थियो । भूकम्पले भत्किएको मन्दिर पुननिर्माण गर्ने क्रममा शैली परिवर्तन गरेर तले शैलीको तल्लो तला कायम राखेर त्यसमाथि गुम्बज शैली थपिएको थियो ।

२०७२ सालको भूकम्पले जीर्ण भएको मन्दिरको वास्तु गुम्बज शैलीबाट मौलिक तले शैलीमा अहिले पुननिर्माण भइरहेको हो ।

पश्चिमबाट पूर्वतर्फ फर्किएर मन्दिरको मुख्य द्वारसम्म पुग्ने गरी ढुङ्गाका सिँढी छन् । गर्भगृहमा भवानीशङ्कर शिवलिङ्गलाई केन्द्रमा राखेर पञ्चायन देवताहरु गणेश, सूर्य, नारायण र महालक्ष्मीका मूर्तिहरूलाई भित्ताहरूमा स्थापना गरिएका छन् ।

मन्दिर पुननिर्माणको लागत ५ करोड ३५ लाख ८० हजार रुपैयाँ हो । २०८२ फागुन ४ गतेसम्ममा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेर पुननिर्माण भइरहेको छ । पुननिर्माणका लागि २०८१ साल भदौ २ गते कार्यादेश दिइएको हो ।