ललितपुर । माघे सङ्क्रान्ति पर्व नजिकिँदै गर्दा काठमाडौं उपत्यकामा चाकुको माग यस वर्ष दोब्बरले बढेको उत्पादकहरूले बताएका छन्। विशेषगरी ललितपुरको पाटन क्षेत्रमा परम्परागत रूपमा चाकु उत्पादन गर्ने कारखानाहरूमा यतिबेला चाप बढेको छ।
पाटनस्थित परम्परागत चाकु उत्पादक सुरेन्द्र जोशीका अनुसार पर्वको रौनकसँगै बजारमा माग तीव्र बनेपछि कारखानामा उत्पादन बढाइएको छ। “माघे सङ्क्रान्ति नजिकिँदै जाँदा चाकुको माग सधैंभन्दा बढी हुन्छ। अन्य समयमा त यतिबेला बनाइने चाकुको पाँच प्रतिशत पनि उत्पादन हुँदैन,” उनले बताए।
उखुको रस, खाँड, घ्यू र नरिवल प्रयोग गरी बनाइने चाकु माघे सङ्क्रान्तिमा विशेष रूपमा सेवन गरिने परम्परागत परिकार हो। चन्द्र पात्रोअनुसार दशौँ महिनाको पहिलो दिन मनाइने यस पर्वमा चाकु खाने चलन छ। चाकु खाँदा शरीरको चिसो हट्छ भन्ने जनविश्वासका कारण पनि यसको माग बढ्ने गरेको छ।
चाकु उत्पादन प्रक्रियामा खाँड पगाल्ने, निरन्तर चलाउने, माटोका भाँडामा चिस्याउने, त्यसपछि पिट्ने, तान्ने र थपथपाउने काम गरिन्छ। यस प्रक्रियाले चाकुलाई गाढा रङ प्रदान गर्छ। अन्त्यमा तौल गरी नरिवल राखेर प्याक गरिन्छ। एक पटकको उत्पादन प्रक्रियाबाट चाकु तयार हुन करिब दुईदेखि तीन घण्टा समय लाग्ने उत्पादकहरू बताउँछन्।
पर्व नजिकिँदै जाँदा पाटनका कारखानाहरूमा चाकु बनाउने काम तीव्र बनेको छ भने बजारमा यसको माग पनि दिनानुदिन बढ्दो क्रममा रहेको छ।
प्रतिक्रिया